Screencasting

Een screencast is een digitale opname van computerbeeldscherm door gebruik te maken van software die vastlegt wat er op het beeldscherm gebeurt. Vaak zijn deze screencasts voorzien van commentaar van de maker.
Met behulp van software is het mogelijk om alles wat op het beeldscherm gebeurt op te nemen en eventueel gesproken tekst en geluid uit de computer. Iemand die kijkt naar een opgenomen screencast, kijkt dus als het ware ‘over je schouder’ mee naar het beeldscherm.
Screencasts zijn voor diverse doelen in te zetten, bijvoorbeeld om uitleg te geven over een computerprogramma, hoe je een account aanmaakt op een site of het laten zien van een procedure. Het is ook mogelijk een kennisclip op te nemen door een presentatie, zoals Prezi of een Powerpoint, op te nemen en van korte uitleg te voorzien.

Online screencast services

In deze context richten we ons alleen op de web 2.0 online screencast services. Daarnaast zijn er vele programma’s beschikbaar, bijvoorbeeld  Screencast-o-matic of van TechSmith: Camtasia en Jing,of Screenflow (Apple), die meer functionaliteiten dan de gratis online-services hebben.

Veel screencastdiensten zijn gratis en betaalde versies bieden een basisfunctionaliteit gratis aan. Voordeel van deze online diensten is dat je niets op je computer hoeft te installeren, ideaal in onderwijsomgevingen waar werkplekken meestal beveiligd zijn en het doorgaans niet toegelaten is om software te installeren.

Screencasting in het onderwijs – didactische toepassingen

Het voordeel van screencasting dat een student op elk moment de screencast kan bekijken en voor de docent bespaart het tijd. Daarnaast is het mogelijk om nadruk te leggen op specifieke onderdelen die belangrijk zijn voor de student, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een pijl of kader. De interactiviteit is bij de meeste screencasts beperkt tot ‘doorspoelen’ en ‘terugspoelen’.

Uitleggen

Met een screencast kun je bijvoorbeeld wiskundige berekeningen en bewerkingen laten zien, ook wel mathcast genoemd. Ook het maken van een getekende uitleg met behulp van een tablet of een speciale tekentablet is mogelijk. Heb je Smartsoftware van een Smartboard je laptop staan, dan kan je ook het Smartboard gebruiken om opnames te maken tijdens een bijeenkomst.

Een andere didactische toepassing is door een student een screencast te laten maken over een bepaald concept, principe of als product van een opdracht. Op deze wijze kan een student laten zien dat hij een wiskundige formule goed begrijpt door met behulp van een screencast dit uit te leggen. Op een later tijdstip bekijkt de docent de opname en voorziet deze van feedback.

Feedback geven

Je kunt screencast ook gebruiken als tool om feedback te geven op geschreven teksten van studenten. Van te voren markeer je delen in de tekst die je wilt bespreken. Als de opname loopt spreek je de feedback. Laat je inspireren door dit voorbeeld van een docent uit het voortgezet onderwijs.

Tips en trucs

Een screencast maken hoeft technisch gezien niet lastig te zijn. Hieronder staat per onderdeel (voorbereiding, uitvoering en achteraf) een aantal tips en trucs.

Voorbereiding

  • Bedenk of je het hele scherm of een gedeelte daarvan wilt opnemen. Overbodige scherminfo leidt alleen maar af. De meeste online screencastdiensten bieden je de mogelijkheid te kiezen voor het opnemen van het hele scherm of een rechthoekig gebied daarbinnen. Meestal is het niet nodig om de menubalk en adresbalk ook op te nemen.
  • Stel de schermresolutie in op 800 x600 of eventueel op 1024 x 768.
  • Bij de meeste gratis versie is het niet mogelijk om achteraf de opnamen aan te passen, bijvoorbeeld bij een verspreking of als je een onderdeel bent vergeten. Zorg voor een goede voorbereiding. Denk aan:
    • Maak een script waarin staat wat je gaat vertellen.
    • Schakel mogelijke pop-ups uit, bijvoorbeeld bij nieuwe mail, en sluit andere programma’s.
    • Neem de screencast op in een rustige omgeving waar je niet wordt gestoord.
    • Schakel je telefoon uit en zorg voor wat te drinken.
  • Een screencast duurt niet langer dan 5 minuten. Heb je meer tijd nodig? Verdeel dan het onderwerp in stukken en maakt korte screencasts.
  • Neem je meerdere vensters op? Zet deze van te voren op. Met de toetscombinatie alt + tab of command + Tab schakel je snel naar een ander venster.
  • Maak een korte proefopname om het geluid te testen.

Uitvoering

  • Vertel aan het begin van de screencast waarover de opname gaat.
  • Indien de online screencastdienst dat toelaat (middels pauzeknop of –toetscombinatie), neem dan pauzes tijdens de opname.
  • Maak niet meer muisbewegingen dan echt noodzakelijk. Dat kan erg onrustig zijn en leidt af.
  • Wees zuinig met hoeveelheid gesproken tekst. Gebruik heldere en concrete zinnen.
  • Geef aan het einde van de screenkast een korte terugblik waarin je het belangrijkste herhaalt.

Achteraf

  • Controleer de opname op privacy gevoelige zaken zoals zichtbaarheid van telefoonnummers van andere mensen. Worden er echt geen zaken van het PC scherm getoond die de wereld niet mag zien?
  • Zijn de gesproken teksten goed te verstaan?
Meer informatie
Meet the Zuyd Expert

Heb je vragen? Gebruik de reactieruimte onder dit blogitem. Iedereen kan natuurlijk op elke vraag reageren, maar je ontvangt zeker een reactie van de Zuyd Experts:

Geef een reactie

Your email will not be published. Name and Email fields are required.